قلعه چیتور یا چیتور گره

یکی از بزرگترین قلعه های هند است. این مکان میراث جهانی یونسکو است. این قلعه پایتخت میوار بوده و در شهر امروزی چیتور واقع شده است. در بالای تپه ۱۸۰متر ارتفاع دارد و در زمینی به مساحت ۲۸۰ هکتار در نزدیک رودخانه بیراچ موقعیت دارد. قلعه یا مجموعه چیتور گره دارای چندین کاخ تاریخی از قبیل قلعه چیتور گره، رانا کومبا محل، گل ویجای ستمبا محل، معبد کالیکا یا معبد افتاب ، معبد شیوا یا سمدهاساویرا، فتح پرکاش محل، محل پدمنی خانم مهرانا رتم سنگه، برج کرتی ستمبا، معبد میرا و جهیل یا مخزن اب گومخ ، و شامل هفت دروازه که به زبان های محلی به آن ها پُل می گفتند به نامهای؛ پدمان پُل، بهیرون پُل، هنومان پُل ، گنیش پُل، جودلا پُل، لکشمن پُل و دروازه مرکزی به نام رام پُل ، تمام دروازه ها از سنگ های سخت و بزرگی ساخته شده و بعضی از درها به تیغه هایی مجهز هستند تا از ورود فیل ها جلوگیری کنند. همچنان دارای معابد و دو برج برجسته یادبود می باشد .
برج چیتورگره یا برج پیروزی با کنده کاری ها و نقوش برجسته تزیین شده است و دارای هشت طبقه میباشد که بین سال های ۱۴۵۸ تا ۱۴۶۸ ساخته شده و ۳۷،۲ متر ارتفاع دارد. با گذر از ۱۵۷ پله مارپیچی و باریک می توان به طبقه هشتم رفت و از آنجا مناظر زیبایی از کل شهر جدید چیتور را به تماشا نشست. گنبد این معبد که بعد ها به اضافه شده، در قرن نوزدهم توسط رعد و برق اسیب دید و ولی دوباره ترمیم و اعمار شد.
برج شهرت دیگر بنای مجموعه است که از برج پیروزی قدیمی تر و کوچکتر است و در بالای ان تندیس هایی از دین جِین قرار دارد.
یک جاده تپه ای پر پیچ و خم به طول بیش از یک کیلومتر از شهر جدید منتهی به دروازه اصلی انتهای غربی به نام رام پُل ، از قلعه فاصله است. در داخل قلعه ، یک جاده مدور کشیده شده است که دسترسی به تمام دروازه ها و بناهای تاریخی واقع در دیوارهای قلعه را فراهم می کند.
قلعه چیتور که روزگاری از ۸۴ جهیل آبی یا مخزن آب داشت ، اکنون ۲۲مورد آن باقی مانده است . این مخازن آب از حوضه آبریز طبیعی و بارندگی تغذیه می شوند و دارای چهار میلیارد لیتر ذخیره اب میباشد که می تواند نیازهای یک ارتش پنجاه هزار نفری را تأمین کند. این مخاذن آب به صورت حوضچه ها ، چاه ها و چاه های پله ای هستند.
اعتقاد بر این است که قلعه توسط چیت رانگت موری از سلسله مائوریا در قرن هفتم میلادی ساخته شده است. بعدها ، باپا راول ، بنیانگذار سلسله میوار ، چیتورگره را پایتخت خود قرار داد. این قلعه شاهد پیروزی ها ، صلح و سعادت بوده و در برابر مراحل شکست و ویرانی مقاومت کرده است. روزگاری بسیار ایمن و غیرقابل تصور قلمداد می شد ، اما بعد از آن سه حمله بزرگ رخ داد: اولین بار وقتی که در سال ۱۳۰۳ م توسط علاوالد ین خلجی فتح شد ، دوم در سال ۱۵۳۵ سلطان گجرات ، بهادرشاه ، به چیتورگره حمله کرد و تهاجم سومی از طرف امپراتور مغول جلال الدین اکبرصورت گرفت که سرانجام باعث شد این قلعه برای پایتختی بسیار امن در اودیپور رها شود.
قلعه چیتورگار یکی از جالب ترین و بزرگترین قلعه های کشور هندوستان است که با نام چیتور نیز شناخته می شود. این قلعه وقایع تاریخی و جنگ های بسیاری را به خود دیده است. این قلعه زیبا در ارتفاعات شهر راجستان قرار گرفته و از معماری چشمگیری بهره مند است.
از نظر تاریخی این قلعه از ابتدای قرن هفتم این قلعه توسط پادشاهی میوار اداره می شد. از قرن ۹ تا ۱۳ م ، این قلعه توسط سلسله (پارامارا ) کنترول می شد. چنانچه در فوق گفته شد؛ در سال ۱۳۰۳ ، حاکم افغان دهلی ، علاء الدین خلجی نیروهای رانا رتن سینگه را در این قلعه شکست داد.
در «تاریخ فرشته»، اثر ملامحمد قاسم هندوشاه، درباره فتح قلعه چیتور چنین نوشته شده است: «… خود [علاءالدین] لشکر به جانب قلعه چیتور، که هرگز مسخر ارباب اسلام نشده بود، کشید و بعد از شش ماه محاصره در محرم سنه ثلاث و سبعمائه (۷۰۳) جبراً و قهراً مفتوح ساخت و به پسر بزرگ خود خضرخان داده؛ آن را خضرآباد نام نهاد.» (ج ۱، ص ۱۱۱، چاپ هند ۱۳۰۱ هـ، ۱۸۸۴)
مجموعه قصرپدمنی یا پدماوتی یادآور زیبایی استثنایی رانی پدمنی و اولین محاصره بزرگ چیتور گره است. داستانهای افسانه ای روایت می کند که علاء الدین خلجی آنقدر اسیر زیبایی های ملکه شده بود که وی برای محرومیت از او در محاصره چیتورگوره قرار گرفت. زمانیکه ملکه را از نزدیک دید ، میل او افزایش یافت. او پادشاه رانا رتن سینگه را اسیر كرد و به ملكه پیشنهاد داد با تسلیم شدن او ، همسرش را نجات دهد. این جنگ کشتاری زیادی همراه داشت در حالی که زنان به تعداد زیادی به رهبری رانی پدمینی با سوزاندن خود در آتش ( جوهار)، مرگ را در آغوش گرفتند .
این مجموعه شامل پدمنی اودیان ، قصر پدمنی و جل محل است. که یکی از مکانهای مشهور در چیتور گره است
حمله ثانوی در سال ۱۵۳۵ م از طرف بهادر شاه ، سلطان گجرات برای تصورف چیتور گره صورت گرفت . در این نبرد بیکرامجت سینگ شکست خورد و قلعه به تصرف بهادر شاه قرار گرفت .
بهادر شاه همچنان برای دومین بار قبل از اینکه با همایون پسر بابر به جنگ بپردازد به چیتور حمله کرد و آنرا مفتوح ساخت .
حمله سومی در سال ۱۵۶۷ م توسط جلال الدین اکبر به عمل آمد که توانست عساکر و افراد مهارانا اودی سینگ دوم را شکست.دهد مدافعان کلا کشته شدند و گفته می شود که در پی این شکست ها ، زنان به جوهار یا خودسوزی گسترده پرداختند . حاکمان ، سربازان ، زنان نجیب و افراد متداول از ترس تجاوز و غارتگری که تصور می شود در پی تسلیم شدن رخ خواهد داد ، مرگ را ترجیح میدهند .
امپراتور مغول اکبر حمله به این قلعه که جز یکی از ۸۴ قلعه میوار بود حمله کرد و آن را تصرف کرد اما پایتخت به تپه های آراوالی منتقل شد که توپخانه و سواره نظام در آنجا مؤثر نبود.
بالاخره در سال ۲۰۱۳و در سی و هفتمین جلسه کمیته میراث جهانی که در پنوم پن ، کامبوج برگزار شد ، قلعه چیتورگره به همراه پنج قلعه دیگر راجستان ، به عنوان گروهی به نام تپه های قلعه راجستان به عنوان میراث جهانی یونسکو اعلام شد.